โฉนด น.ส.3ก น.ส.3 ส.ป.ก. ต่างกันอย่างไร

ปรับปรุงล่าสุด 1 พฤศจิกายน 2569

คำว่า “มีเอกสาร” ไม่ได้แปลว่ามีกรรมสิทธิ์เสมอไป เอกสารแต่ละแบบให้สิทธิไม่เท่ากัน จึงควรดูประเภทเอกสารให้ชัดตั้งแต่ก่อนเจรจาราคา

โฉนดที่ดิน (น.ส.4)

เป็นหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดิน มีการรังวัดและกำหนดตำแหน่งแปลงชัดเจน จึงเป็นเอกสารที่ให้สิทธิครบที่สุดในการซื้อขาย

น.ส.3ก

เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ผู้ถือมีสิทธิครอบครอง แต่ยังไม่ใช่กรรมสิทธิ์แบบโฉนด ขอบเขตอ้างอิงระวางรูปถ่ายทางอากาศ และอาจขอออกเป็นโฉนดได้ถ้าเข้าเงื่อนไข

น.ส.3

เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์เช่นกัน แต่ความชัดเจนของขอบเขตน้อยกว่า น.ส.3ก ก่อนซื้อควรตรวจแนวเขตกับสำนักงานที่ดินและผู้มีที่ดินติดกันอย่างละเอียด

ส.ป.ก. 4-01

เป็นเอกสารให้เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ไม่ใช่โฉนดทั่วไป มีข้อจำกัดเรื่องการโอนและการใช้ประโยชน์ คนนอกไม่ควรซื้อขายด้วยการทำสัญญากันเอง ควรสอบถามสำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดก่อนเสมอ

ส.ค.1

เป็นเพียงการแจ้งการครอบครองในอดีต ไม่ใช่หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ ถ้าพบเอกสารแบบนี้ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจก่อนจ่ายเงินทุกครั้ง

สรุปการเลือก

• ซื้อเพื่ออยู่อาศัยหรือลงทุนทั่วไป ควรเน้นโฉนด
• ถ้าเป็นเอกสารอื่น ให้ตรวจสิทธิการโอนและแนวเขตที่สำนักงานก่อนต่อรองราคา
• อย่าตัดสินใจจากสำเนาเอกสารหรือคำบอกเล่าอย่างเดียว

ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษี อัตราและขั้นตอนอาจเปลี่ยนแปลง กรุณาตรวจสอบกับสำนักงานที่ดินจังหวัดสระบุรีหรือสาขาที่ดูแลแปลงนั้นก่อนทำธุรกรรม